Gepubliceerd op 29-1-2021

Welke soorten verlof zijn er voor medewerkers die zorgen?

Moet je een keer mee naar de dokter of zorg je al langere tijd en intensiever voor (een van je) ouders, voor een vriend, een kind of iemand anders die deze hulp van je nodig heeft? Misschien ben je mantelzorger of moet je gewoon een keer eerder naar huis om je zoon te helpen nu herstelt van z’n gebroken been.

Het kan best lastig zijn om dit te combineren met je werk. Heb je een fulltime baan of werk je een paar dagen per week, en komt dat soms niet goed uit? Je kunt gebruik maken van verschillende soorten zorgverlof. Die zijn er voor mantelzorgers en voor iedereen die (een keer) voor anderen moet zorgen. Je hoeft dus geen mantelzorger te zijn om er gebruik van te maken.

De verschillende soorten zorgverlof bieden je de flexibiliteit om je werkzaamheden neer te leggen als dat echt nodig is of met je werkgever te plannen dat je een tijdje minder zal werken. Maar welke soorten verlof zijn er beschikbaar voor medewerkers die zorgen, hoe stem je dit af met je werkgever en op hoeveel uur of hoeveel dagen per jaar heb je eigenlijk recht? We zetten het voor je op een rij.

Mee naar de dokter terwijl je moet werken

Er zijn allerlei situaties denkbaar, zowel voor ouders, kinderen, vrienden en andere bekenden die je hulp biedt. In de meeste gevallen kun je dat waarschijnlijk goed plannen, maar soms dreigt het in de knel te komen met je werk. Je hebt dan de mogelijkheid om gebruik te maken van in ieder geval 3 soorten verlof.

3 soorten verlof om zorg te verlenen

Benieuwd welke soorten dat zijn? We zetten ze voor je op een rij:

1. Calamiteitenverlof
Moet je onverwachts naar huis omdat je kind ziek is geworden? Of belt je vader dat je moeder dringend naar het ziekenhuis moet? Je kunt gebruik maken van calamiteitenverlof. Je gebruikt dit verlof om de eerste zaken te regelen, gedurende een paar uur tot maximaal een paar dagen. Standaard wordt je salaris gewoon doorbetaald, tenzij dit in de CAO anders is bepaald. Vraag je werkgever of leidinggevende om calamiteitenverlof op te nemen. Die mag een redelijk verzoek niet weigeren.

2. Kortdurend zorgverlof
Moet er ineens zorg geregeld worden of moet je zelf zorgen voor een van je ouders, een kind, vriend of andere bekende? Je kunt kortdurend zorgverlof opnemen. Dat is bovendien mogelijk als de zorg die je al langer verleent ineens intensiever wordt of als het je gewoon even boven het hoofd groeit. Je kunt per 12 maanden gebruik maken van 2x het aantal uren dat je per week werkt. Dus werk je 20 uur per week? Dan mag je 2 x 20 = 40 uur kortdurend zorgverlof per jaar opnemen. Overleg met je werkgever hoe je de uren kunt opnemen.

Let op: je werkgever is verplicht om tijdens het kortdurend zorg verlof minimaal 70% van jouw salaris door te betalen, en dat moet minimaal het minimumloon zijn. Houd er rekening mee dat dit in de CAO anders geregeld kan zijn.

3. Langdurend zorgverlof
Moet je langere tijd voor iemand in je omgeving zorgen die levensbedreigend ziek is? Je kunt langdurend zorgverlof opnemen. Je hebt per 12 maanden recht op 6x het aantal uren dat je per week werkt. Dus werk je 20 uur per week? Dan mag je 6 x 20 = 120 uur langdurend zorgverlof per jaar opnemen. Overleg met je werkgever hoe je de verlofuren kunt opnemen.

Let op: Neem je langdurend zorgverlof op? Je werkgever hoeft je dan geen salaris door te betalen, in tegenstelling tot bij calamiteitenverlof en kortdurend zorgverlof. Soms is dit in de CAO anders geregeld, dus vraag daarnaar bij je werkgever.

Mogelijkheden in de CAO en afspraken met je werkgever

Zoek je andere mogelijkheden voor meer verlof en tijd om te zorgen voor kinderen, ouders of anderen in je omgeving? Het is belangrijk om je werkgever goed op de hoogte te brengen van de zorgsituatie. En kom je er niet uit met de wettelijke verlofregelingen voor medewerkers? Ga het gesprek met je werkgever aan, om samen te bedenken wat er nog meer mogelijk is. Misschien kun je jouw werktijden aanpassen of kan de werkgever je tegemoetkomen met extra verlofdagen.

Dat kan zowel betaald als onbetaald, afhankelijk van de afspraken die je daarover maakt. Houd er rekening mee dat je geen recht hebt op onbetaald verlof, al kunnen er in de CAO wel afspraken over gemaakt zijn. In de basis geldt dat je dit samen met je werkgever afspreekt. Dit kan gevolgen hebben voor je inkomen en opgebouwde rechten, dus bespreek ook dat met je werkgever.

Tip: Wil je jouw onbetaald langdurig verlof over een langere periode spreiden? Je kunt het in deeltijd opnemen. Je krijgt dan loon over het aantal uren dat je nog wel werkt. Het biedt je misschien de mogelijkheid om flexibeler zorg aan te bieden. 

Je kunt ten slotte een beroep doen op de Wet FlexibelWerken. Dat bied je als werknemer de mogelijkheid om thuis of op bepaalde meer gunstige tijden te werken. En wil je de arbeidsduur aanpassen, om zorg te kunnen verlenen? Je hebt het recht om daarom te vragen bij je werkgever. Houder rekening mee dat een werkgever niet verplicht is om dit te accepteren. De gemaakte afspraken kunnen bovendien gevolgen hebben voor jouw opgebouwde rechten, dus bespreek dat uitgebreid met je werkgever. De voorwaarden en precieze mogelijkheden vind je op de website van de Rijksoverheid.

Let op: werk je bij een bedrijf met minder dan 10 medewerkers? Dan is de Wet Flexibel Werken helaas niet van toepassing.

Verlof voor iedereen die zorgt: stel je open

Het kan best lastig zijn om op je werk over de thuissituatie te spreken. Toch zal een leidinggevende of werkgever in de meeste gevallen graag met je meedenken. Dit kan je helpen om de zorg goed te organiseren. Het kan bovendien helpen drempels weg te nemen, om verlof aan te vragen als je dat nodig hebt.

Tip: werk je voor een grotere organisatie? Vraag de HR-afdeling eens naar de speciale regelingen om je te helpen. Misschien kun je ondersteuning krijgen van een mantelzorgmakelaar.

Stel je in ieder geval zoveel mogelijk open op. Houd er rekening mee dat je werkgever of leidinggevende jouw situatie misschien (nog) niet precies kent. Geef bijvoorbeeld aan dat het urgent is als je calamiteitenverlof wilt opnemen. Probeer ieder verlof zo vroeg mogelijk aan te vragen, om je werkgever op tijd op de hoogte te stellen van wat er speelt. Bewaar bovendien alle brieven van artsen en andere communicatie, zodat je dit eventueel kunt gebruiken als bewijs richting je werkgever.

Kom je er samen met je werkgever niet goed uit? Of merk je dat er nog meer regeltaken liggen waar je tegenaan loopt en heb je daar eigenlijk de tijd niet voor? Een Zorggenoot kan je helpen. Neem contact met ons op, dan leggen we je graag uit wat er mogelijk is.