Gepubliceerd op 11-2-2021

Wat is de Wmo?

De Wet maatschappelijke ondersteuning uitgelegd

Hoe regel je hulp bij het huishouden voor een ouder als je daarvoor ‘bij de WMO’ moet zijn? Waar staat de afkorting eigenlijk precies voor en hoe vraag je de ondersteuning stap voor stap aan? We leggen het je uit, net als over de eigen bijdrage en over de antwoorden op de belangrijkste vragen. Veel mensen horen dat ze bij 'de Wmo' moeten zijn als ervoor een ouder iets geregeld moet worden, zoals hulp bij het huishouden. Wat isnu eigenlijk de Wmo: het is de afkorting van de wet maatschappelijke ondersteuning en die regelt dat iedereen in de samenleving moet kunnen meedoen.

Wat is de Wmo?

Wmo staat voor de Wet maatschappelijke ondersteuning. Officieel gaat het om de wet Wmo 2015, die gemeenten verplicht om ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Om er gebruik van te maken moet je zelf een aanvraag doen bij de gemeente. Die biedt ondersteuning voor mensen die op eigen kracht niet zelfredzaam zijn. Je kunt dan denken aan hulp bij:

•  Begeleiding en dagbesteding
Het lukt sommigen niet om zonder begeleiding tot een zinvolle invulling van de dag te komen. Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning is er hulp om dit aan te bieden. Het kan bijvoorbeeld gaan om recreatie, ontwikkeling of hulp bijpassend werk

•  Huishoudelijke hulp, vervoer en hulpmiddelen
Lukt het niet meer om zelf het (volledige) huishouden te doen of is het vervoer lastig? Er is hulp beschikbaar vanuit de Wmo. Dat geldt ook voorhulpmiddelen in en om het huis, zoals een traplift als het niet meer lukt om zelfstandig naar boven (en beneden) te gaan.

•  Ondersteuning voor mantelzorgers
Loop je als mantelzorger op je tenen? Vanuit de Wmo is er hulp beschikbaar, om je tijdelijk te ontlasten. In veel gemeenten is bijvoorbeeld een mantelzorgsteunpunt beschikbaar. Je vindt daar een luisterend oor, kunt contact hebben met andere mantelzorgers en om advies vragen. Bovendien vergoeden veelgemeenten een mantelzorgmakelaar, die je kan helpen de regeltaken op te pakken.

•  Een beschermde woonomgeving voor mensen meteen psychische stoornis
Moet iemand naar een beschermde woonomgeving, bijvoorbeeld vanwege een psychische stoornis? Er is vanuit de gemeente hulp beschikbaar op basis van de Wmo.

•  Opvang voor mensen die dakloos zijn of te maken hebben met huiselijk geweld
Raakt iemand dakloos of is er thuis sprake van huiselijk geweld? De gemeente kan helpen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Wmo aanvragen: stappenplan

Wil je Wmo aanvragen, bijvoorbeeld voor een ouder of voor iemand anders waarvoor je de hulp door de gemeente wilt inschakelen? Dit regel je via het Wmo-loket van de gemeente waarin je woont. Kijk op de website van je gemeente voor meer informatie daarover.

Tip: gemeenten gebruiken voor dit loket of deze afdeling hun eigen benaming. Kun je het niet meteen vinden? Zoek naar ‘zorg’ of ‘ondersteuning’ op de website van de gemeente.

In algemene zin ziet het stappenplan dat je zal volgen er zo uit:

1.    Melding maken voor hulp en ondersteuning
Je maakt bij het Wmo-loket melding van de wens tot hulp en/of ondersteuning.Dit kun je in de meeste gemeenten online of telefonisch doen. Je kunt melding maken voor de hulp aan iemand anders, bijvoorbeeld een ouder, kind of een goede vriend.

2.    Gesprek met de gemeente
De gemeente onderzoekt de persoonlijke situatie en maakt binnen 6 weken eenafspraak voor het ‘keukentafelgesprek’. Er wordt gekeken naar problemen en water nodig is om die op te lossen. Daarbij houdt de gemeente rekening met wat iemand zelf kan doen, en wat familie of naasten in eerste instantie zelf kunnen bijdragen.

Tip: je mag binnen 10 dagen een verslag van het keukentafelgesprek door de gemeente verwachten. Vraag hier bij de gemeente om als dit langer duurt.

3.    Voorstel door de gemeente
De gemeente stuurt je een verslag toe, met daarin een voorstel voor de te nemen stappen. Daarin lees je of er algemene voorzieningen worden aangeboden of dat het gaat om maatwerk. Ben je het eens met het voorstel? Dan kan de zorgvrager dit ondertekenen voor akkoord en terugsturen. Tip: de gemeente heeft 14 dagen de tijd om te beslissen welke voorzieningen worden aangeboden, wanneer en in welke vorm dat gebeurt.

4.    PGB of hulp in natura
Je kunt in overleg met de gemeente vragen om hulp in natura of een PGB. Hulp in natura wordt aangeboden door een zorgverlener of instelling waarmee de gemeenteafspraken heeft gemaakt. PGB staat voor het persoonsgebonden budget. Met dit budget kun je de benodigde zorg inkopen.

Let op: voor de Wmo betaalt degene die hulp ontvangteen eigen bijdrage. We leggen je hieronder uit hoe dat werkt.

Eigen bijdrage: hoe werkt dat?

Gemeenten mogen voor iedereen vanaf 18 jaar (en ook voorkinderen bij woningaanpassingen uit de Wmo) een eigen bijdrage berekenen voor de hulp op basis van de Wmo. Sinds 2020 gaat het standaard om €19 per maand. Sommige gemeenten berekenen een lagere bijdrage, bijvoorbeeld bij iemand meteen minimuminkomen. Gemeenten berekenen standaard maximaal het ‘abonnementstarief’. Dit is €19 per maand, en geldt voor zowel alle maatwerk voorzieningen als de algemene voorzieningen bij een duurzame hulpverleningsrelatie. Dat betekent dat het doel moet zijn om er langere tijd gebruik van te maken. Let op: de eigen bijdrage voor de Wmo betaal je aan het CAK, het Centraal Administratie Kantoor. Dit gebeurt automatisch, je hoeft het niet zelf over te maken.

Tip: benieuwd naar de uitzonderingen? Gemeenten kunnen op basis van diverse uitzonderingen een hogere of eventueel lagere eigen bijdrage berekenen. Een overzicht daarvan staat op Rijksoverheid.nl

Bezwaar maken tegen een beslissing?

Ben je het niet eens met de beslissing die de gemeente nam?Je kunt bezwaar aantekenen als je vindt dat de gemeente de situatie bijvoorbeeld niet goed heeft onderzocht. Het is belangrijk om binnen 6 weken bezwaar te maken, door dat in een brief aan de gemeente te laten weten.

Tip: de gemeente moet je de beslissing altijd op papier meedelen. Laat een Wmo-medewerker je mondeling weten dat iets niet wordt toegekend? Vraag om een schriftelijke bevestiging.

De Rijksoverheid legt online uit hoe je precies bezwaar kunt maken, hoe de procedure zal zijn en hoe je zelfs in hoger beroep kunt gaan als je het niet eens bent met de uitspraak door eenrechter.

Wil jij Zorggenoot die jou kan helpen met alle regelzaken omtrent de Wmo?